Çmimi i energjisë dhe tatimi progresiv

Etjon Basha

1

Pas një maratone të gjatë debatesh, më në fund u miratua skema e re e tarifimit të energjisë elektrike për konsumatorët familjarë, pas së cilës çmimi do unifikohet në një fashë të ndërmjetme mes dy çmimeve që ngarkoheshin më parë (për konsumin deri në 300kW e për pjesën mbi ketë konsum).

Qeveria shqiptare ka qenë e palëkundur dhe e bindur në mbrojtjen e kësaj reforme, duke sjellë shumë argumente se përse një çmim unik është shumë i parapëlqyer ndaj një çmimi të shkallëzuar. Mes të tjerash, atyre që argumentonin që struktura e vjetër qe ndërtuar për ti ardhur në ndihmë familjeve me të ardhura të kufizuara, duke ngarkuar një çmim më të ulët për konsumin “thelbësor”, Qeveria u kundërpërgjigjej që skema ishte kthyer në mënyrë abuzimi e nuk ndihmonte aspak familjet e varfra, por mundësonte bizneset apo përdoruesit e tjerë të mëdhenj të ulnin faturimi me lloj-lloj manovrash.

Më tej, argumentohet që çmimi i ri do nënkuptojë që vetëm rreth 35% e familjeve Shqiptare do paguajnë më shumë për energjinë, ndërsa pjesa tjetër do paguajë po aq ose edhe më pak në krahasim me çmimin e shkallëzuar (ajo që harrohet të përmendët është që pikërisht 35%-i më i varfër do paguajë më shumë).

Ajo që nuk i paska shkuar ndër mend askujt deri më sot është që mbarë debati nuk është veçse një pasqyrimi saktë i debatit të vjetshëm mbi taksën e progresive, por me palët në kahe të kundërta!

2

Continue reading “Çmimi i energjisë dhe tatimi progresiv”

The trouble with euroscepticism

image

Bardhyl Salihu

Is that it’s full of anti-immigration rhetoric. From Marine Le Pen in France to Nigel Farage in the UK, eurosceptic parties have taken turns bashing freedom of movement. Farage’s UKIP blame UK’s economic difficulties on immigrants, even though no studies have conclusively shown that immigrants reduce jobs on the net or ‘compress’ wages.

Most immigrants take low-level jobs that Britons wouldn’t want anyway and thus belong to the low-paid category. Whilst reform is necessary to ease the strain on entitlements and the NHS, evidence shows that immigrants are net taxpayers rather than receivers. Taking my own case as a student in the UK, by the time I graduate I will have left behind a sum of money big enough to pay a Briton’s annual salary.

If immigrants aren’t a drag on the economy and their cheap labour benefits British customers through lower prices, what’s the problem?

Apparently they are to blame for the rise in crime as well.

Sure, a number of immigrants commit crimes for which they ought to be held accountable. But opposing immigration altogether to solve this problem is a one-size-fits-all approach. It’s like isolating Glasgow from the rest of UK because of its high crime rates.

It’s unwise to punish the majority of law-abiding immigrants because a few bad guys slipped through the cracks. A more prudent approach would be to improve effectiveness at pointing them out during visa applications and refusing them entry.

Perhaps the only legitimate argument against immigration is culture change. With the inflow of immigrants in the UK that we’ve see these past two decades, the distinctive British values are sure to wane. But is preserving culture so important as to deprive these poor immigrants of the opportunity to have a better life? After all, the efforts that most immigrants have made to become British rather than change Britishness are remarkable.

While there are many reasons to criticize EU, freedom of movement isn’t one of them. It’s a policy which the continent can be proud of.

Për një reformë reale arsimore (pjesa 2 nga 2)

Etjon Basha

(vijon nga pjesa 1)

Le ta nismi analizën e përfitimeve që zbatimi i sistemit të kuponëve do kish nga këndvështrimi i “partnerit” tonë në kompromis, etatistit mesatar shqiptar.

Për prindërit shqiptarë, përftimi i madh i sistemit të kuponëve do jetë rritja e qenësishme e cilësisë së shërbimit nëpër shkolla. Të vëna para presionit të konkurrencës me mijëra institucione të tjera, shkollat tona 9-vjecare nuk do mund ti lejojnin më vetes luksin e shpërfilljes tërësore të kërkesave të klientëve të tyre të vërtetë, prindërve. Duke pasur si nxitjen ashtu dhe mjetet (menaxhimin autonom të buxhetit të tyre) për tu përmirësuar, është e sigurt që në një kohë fare të shkurtër pamjet e shkollave të shkatërruara që i ekspozojnë nxënësit në mëshirën e elementëve natyrorë dhe ngricës apo dhe i lajmeve mbi kurset private që aksh mësues kërkon si kusht për dhënien e notës do rrallohen në maksimum.

Continue reading “Për një reformë reale arsimore (pjesa 2 nga 2)”

Për një reformë reale arsimore (pjesa 1 nga 2)

Etjon Basha

Kur në një seri të mëparshme shkrimesh diskutova konceptin e Kompromisit të Madh që mund dhe duhet lidhur mes liberalizmit dhe etatizmit në Shqipëri, ceka shkurtimisht edhe fushat ku duhet të përqendrohet kjo marrëveshje. Nëse herën e shkuar pamë se si mund të reformojmë sistemin aktual të pensioneve në mënyrë që të jetë si efiçent në manaxhim ashtu dhe i pëlqyeshëm për shumësinë e madhe të qytetarëve shqiptarë, tash është çasti të shohim si mund të përmirësojmë në të njëjtën hulli sistemin arsimor në Shqipëri.

Aktualisht në Shqipëri çdokush është i detyruar të ndjekë arsimin 9-vjecar i cili ofrohet “falas” (kupto: financohet jo nga përdoruesit por nga taksapaguesit) në shkollat publike. Kundërshtia liberale ndaj një skeme të tillë, fatkeqësisht universale në botën e sotme, është e njohur. Së pari, si çdo detyrim tjetër i qytetarit nga ana e shtetit, edhe arsimi i detyruar është një thyerje e etikës liberale. Së dyti, kostoja e një skeme të tillë është e madhe, si në terma financiarë ashtu dhe në terma oportune (mendoni se sa më mirë do mund të ishin përdorur vitet e shpenzuara nëpër bankat e shkollave shtetërore ku pakgjë mbahet mend pas provimit të radhës). Së treti dhe më e rëndësishmja, arsimi i detyruar publik përdoret së paku pjesërisht si mjet propagande nga ana e shtetit, propagandë ndaj së cilës fëmijë të vegjël në moshë nuk kanë se si të mbrohen. Kështu, është fare e lehtë për shtetin të risë breza të tërë që do bëjnë shumë pak rezistencë ndaj rritjes së vijuar të pushtetit shtetëror në shoqëri.

Reforma e pastër liberale e arsimit 9-vjeçar do ishte e thjeshtë për tu marrë me mend, por qëllimi i këtij postimi është tjetër. Si mund të përmirësojmë sistemin aktual në drejtim të liberalizmit por pa cënuar me tepri ndjeshmëritë etatistë të shqiptarit mesatar?

Continue reading “Për një reformë reale arsimore (pjesa 1 nga 2)”