Postimi im përmbyllës

1

Vëmë bast?

Erdhi dita që dhe autori juaj i dashur të provojë fatin në emigrim, duke vijuar e forcuar traditën krenare të Kombit Shqiptar dhe gjithnjë duke ndjekur dhe vetë këshillat që i kam dhënë lexuesve për të synuar së pari botën anglo-saksone.

Dhe duke qenë se secili prej nesh e njeh mirë aftësinë e medias bashkëkohore për të “shitur” një version të realitetit që, ndonëse bindës nga largësia, përputhet më shumë me qëllimet e vetë medias sesa me realitetin në teren, mbështetja veçse në këtë burim për të njohur situatën në Hapësirën Shqiptare do e bënte çdo autor qesharak. Shkëputja fizike dhe afatgjatë nga Shqipëria duhet me doemos të sjellë dhe ndërprerjen e shkrimeve për të shmangur situatën e sa e sa bashkëkombësve dashamirës që shkruajnë për problemet shqiptare nga largësia e emigracionit dhe e gjejnë veten thjesht duke i bërë jehonë frymës së medias, pa kontribuar ndonjë gjë origjinale në debatet e ditës. Kështu pra, ky do jetë me doemos postimi im i fundit në blog.

Për të mos lënë me kaq këtë postim përshëndetës, më poshtë do përmbledh shkurtimisht pak pika ndër të shumtat që kanë mbetur pa u trajtuar ndër vite në këtë blog, duke qenë se puna për këto postime tashmë kishte nisur me kohë. Sigurisht, “shkurtimisht” është një term relativ dhe ky mund fare mirë të përfundojë si postimi më i gjatë në blog.

Ashtu si për çdo postim tjetër, idetë e mëposhtme janë të miat dhe nuk ndahen domosdoshmërish nga Bardhyli.

Le ta nismi me…

Continue reading “Postimi im përmbyllës”

Llogaridhënia në një sistem demokratik

Ndonëse thuhet shpesh që një qeveri e zgjedhur me metoda demokratike duhet tu japë llogari qytetarëve të cilët e kanë zgjedhur, ky parim duhet detajuar më tej.

Zinxhiri i drejtë i llogaridhënies nën një sistem demokratik është i tillë: shumica qeverisëse i jep llogari qytetarëve që e kanë votuar, ndërsa këta të fundit japin llogari tek qytetarët që votuan për forca të tjera politike (pas logjikës demokratike, ata që nuk votojnë nuk kanë të drejtë të ankohen apo kërkojnë llogari fare).

Është në fakt qesharake që një votues i djathtë ti kërkojë llogari një qeverie të majtë (ose anasjelltas) sepse ndërmori reforma që bien ndesh me parimet e tij të djathta, reforma pasojat e së cilave ai ndofta i kish parashikuar me kohë. Ky qytetar mund veçse ti kërkojë llogari të njohurit të tij që votoi pro shumicës. Le të shqetësohet ky i fundit nëse qeveria e zgjedhur personalisht prej tij po përmbush premtimet e dhëna.

Mbi aristokracinë dhe funksionin shoqëror të kumarit

1
Les jeux sont faits

Ndonëse nuk ka shifra të sakta (ose së paku autori juaj i dashur nuk i gjen dot), po të nisemi nga anekdotat e panumërta që secili prej nesh mund të tregojë nga jeta e përditshme, gjasat janë që kumari (në gjithë format e tij) tërheq një pjesë aspak të vogël të të ardhurave të Shqiptarëve në përgjithësi, dhe meshkujve shqiptarë në veçanti. Të tmerruar siç mbetemi nga këto histori dëshpërimi ku familje e biznese shkatërrohen për shkak të një vesi me tipare të plota të varësisë psikologjike, është e lehtë të mendohet që kurrgjë të mirë nuk ka sesi ti vijë shoqërisë prej tolerimit ligjor të kumarit. Vështirë që parimet liberale të pinë ujë në këtë rast me publikun e gjerë, cili i sheh qartë këto vuajtje dhe është lehtë i gatshëm të flakë dashurinë e pakët abstrakte për lirinë duke kërkuar ndalimin e plotë apo të pjesshëm të kumarit.

Por ja që duket që, megjithëse askush nuk e ka planifikuar, e megjithëse kumari ka lindur e gjallon në këto përmasa thjesht për shkak të një difekti psikologjik të mendjes njerëzore e aspak për shkak të ndonjë plani kozmik të ndonjë kabali të fshehtë apo edhe qenieje të mbinatyrshme (vështirë që besimtarët ti ngarkojnë Zotit një faturë të tillë si ajo që do sqaroj këtu), ja që sërish kumari kryen një funksion tejet të rëndësishëm në shoqëri: është barriera e fundit, dhe ndofta më e rëndësishmja, që vështirëson hyrjen dhe mbetjen e familjeve të pasura tek klasa sunduese.

Continue reading “Mbi aristokracinë dhe funksionin shoqëror të kumarit”

17 pikëpyetje rreth Reformës në Drejtësi

Më poshtë do përpiqem të cek pak pika të cilat lënë hapësirë për debat rreth së famshmes Reformë në Drejtësi, hapat e para të së cilës u miratuan para pak javësh me ndryshimin e radhës të Kushtetutës. Do përpiqem maksimalisht të shmang konstatime tepër të vlefshme që janë bërë rëndom nga opinionistët e komentatorët shqiptarë, të cilët çuditërisht udhëhoqën një debat të kthjellët e realist mbi mbarë procesin, debat shumë më i mirëpritur së ofensiva e çuditshme propagandistike e ambasadorëve Amerikanë dhe të Bashkimit Europian.

Sidoqoftë, të paqarta autorit tuaj të dashur i mbeten pikat e mëposhtme,

Continue reading “17 pikëpyetje rreth Reformës në Drejtësi”

135.87

Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, sot euroja këmbehet mesatarisht me 135.87 Lek, ndërkohë që në 15 Qershor ende këmbehej me 138 Lek, dhe si sot para një viti me 139.44 Lek (kuotë rreth së cilës autori juaj i dashur u gënjye që do qëndronte gjatë). Duke pasur parasysh që vetë Eurozona po vuan prej kohësh nga një mangësi e qartë qarkullimi monetar e megjithatë Leku lejohet të forcohet prej një viti ndaj euros, nuk duhet të çuditen fare as BSh-ja e as FMN-ja që ekonomia shqiptare vijon të vuajë problemet tipike të mungesës së ofertës monetare, kreditë me probleme rriten dhe kreditimi bie. Nuk rezultoi me ndonjë sukses të madh grushti i parë shqiptar i shtetit në shekullin e ri.

Një shembull i rëndomtë i arbitraritetit të pushtetit bashkëkohor

1.jpg

 

Para pak ditësh edhe autorit tuaj të dashur i erdhi radha për të kaluar automjetin nëpër ritualin vjetor të kontrollit të detyrueshëm teknik. Ndonëse prova u kalua me sukses, çka me jep të drejtën të përdor mjetin tim edhe për një vit, mendoni panikun që më ngërtheu kur lexova lajmin pas së cilit qeveria kishte shtrënguar standardet e emetimit të grimcave në të tillë masë që mendohet që deri dhe 80% e automjeteve që sot qarkullojë në Shqipëri nuk do ta kalonin dot kontrollin teknik.

2.jpg

Continue reading “Një shembull i rëndomtë i arbitraritetit të pushtetit bashkëkohor”

Edhe më mbi Brexit-in

BREXIT ahead: UK leaves the EU

Na takon edhe ne në blogun tonë modest të komentojmë bashkë me gjithë internetin ngjarjen më të madhe të vitit e ndofta dhe dekadës, miratimin e daljes së Mbretërisë së Bashkuar nga Bashkimi Europian në referendumin e 23 Qershorit.

 

  1. Cili është pozicioni liberal mbi Brexit-in?

Që ky ishte vendimi i duhur, e që më mirë vonë se kurrë.

 

  1. Si mund ta justifikojmë si vendim liberal daljen nga një treg i stërmadh të mirash, shërbimesh, kapitali dhe pune?

Mund ta justifikojmë lehtë fare me parimin e decentralizimit: me daljen nga BE-ja, Mbretëria e Bashkuar zëvendëson një qeveri të stërmadhe me dy qeveri më të vogla, në terma popullsie dhe territori. Tashmë do mund të ketë konkurrencë rregullatore mes këtyre dy qeverive, çka do sjellë të mirat e mirënjohura të konkurrencës.

 

  1. Bashkimi Europian nuk është qeveri. Logjika e mësipërme nuk qëndron.

Në fusha të gjëra e për shumë qëllime (si rregullimi ekonomik, etj.) Bashkimi Europian i ka marrë tashmë tagret e një qeverie de facto, dhe përditë shton kompetenca të reja në kurriz të qeverive të vendeve anëtare. Kështu, po de facto, largimi i Mbretërisë së Bashkuar nga unioni është e njëjtë me ndarjen nga një shtet i madh.

Continue reading “Edhe më mbi Brexit-in”

Mitet e socializmit shqiptar: pjesa e VI

(pjesë e serisë  1, 2, 3, 4, 5)

1

“Programi i bunkerizimit qe veçse tregues i paranojës së sëmurë të Hoxhës.”

Regjimi gjysmë-shekullor socialist i Hoxhës me shokë ka bërë aq shumë gafa, padrejtësi e idiotësi ndër vite sa është fare e kotë të shtohet kjo listë tepër, tepër e gjatë duke dënuar pa të drejtë edhe ato pak raste kur ky regjim në fakt veproi në mënyrë pak a shumë racionale. Një rast i tillë është pikërisht programi i bunkerizimit të vendit.

Është tashmë de rigeur dënimi i gjerë i këtij programi masiv të ndërmarrë në dekadën e fundit të pushtetit socialist si një fiksim qesharak dhe paranojak në skaj i Hoxhës i cili shihte armiq pas çdo cepi dhe ushtri e flota të gatshme për të përpirë Shqipërinë e vogël pas çdo kilometër kufiri. Dhe në të vërtetë, a nuk u vërtetua natyra qesharake e këtij fiksimi nga fakti që askush nuk e sulmoi realisht Shqipërinë e vogël, me gjithë retorikën tonë të ashpër e të bezdisur si për fuqitë perëndimore ashtu dhe ato lindore?

Ja që ky opinion i prerë e bardh e zi duhet të kualifikohet fuqimisht.

Continue reading “Mitet e socializmit shqiptar: pjesa e VI”

Problemi real i Shqipërisë

Ndonëse me siguri askush nuk është veçanërisht i frymëzuar nga realiteti i përditshëm i Shteteve Shqiptare, ky realitet duhet t’ju duket fare dëshpërues etatistëve patriotë. Ndonëse me dëshirë të mirë për ta parë Shqipërinë një vend të zhvilluar, apo së paku në zhvillim të shpejtë, ata megjithatë drejtohen nga besimi i patundur tek shteti ideal (por asnjëherë tek shteti  siç ekziston në realitet), dhe me siguri që u rëndojnë më shumë se kujtdo tjetër dështimet e përditshme të shteti tonë të dashur.

Fundja, a nuk miratohet vit pas viti, dhe pavarësisht kahut ideologjik të shumicës së ditës, buxheti më i madh në historinë e Shqipërisë, qoftë nga niveli i shpenzimeve, qoftë nga niveli i të hyrave? A nuk po futet shteti çdo ditë e më nëpër çdo fushë të përfytyrueshme, ku me sa duket nuk mund të tolerohet më dora e lirë e tregut, por duhet me domosdo të na drejtojë vullneti i ndritur i ndonjë burokrati nëpër aksh drejtori në Tiranë? A nuk po behët çdo ditë e më e qartë që edhe aty ku, sot për sot e veçse për mungesë mundësisht financiare dhe organizative, shteti nuk ndërhyn dot, do vijë së shpejtë dita e “shtetëzimit” de fakto? Sapo heqim shikim një çast, a nuk shtohen si me magji qindra e mijëra faqe legjislacion të ri, s’do mend në përputhje të plotë me Acquis Communautaire? A nuk kthehen përvit në Shqipëri, disa me dëshirë e të tjerë të detyruar nga rrethanat, mijëra të rinj të arsimuar jashtë shtetit që orvaten të përfshihen në radhët e organeve shtetërore?

E megjithatë, Shqipëria nuk po duket se ecën më shpejt në rrugën drejt konvergjencës së shumëpritur me Perëndimin. Madje.

Continue reading “Problemi real i Shqipërisë”

Mbi ndërtimin privat të rrugëve

1
Çdo gjë do marrë kuptim në kohën e duhur

Le ta mbyllim treshen (1, 2) e  postimeve të fundit mbi transportin rrugor duke shtuar dy fjalë mbi rrugët private. Teksa cekëm vështirësitë jo të vogla në të cilat do haste në praktikë privatizimi i plotë i sistemit tonë rrugor, vështirësi të cilat na shtyjnë të kërkojmë alternativa publike por sërish më efektive se meseleja e sotme, nuk u ndalëm në detaje mbi këto vështirësi.

Shkurtimisht, ekzistojnë dy probleme tejet të mëdha që ndërtimi dhe operimi i sistemit rrugor do paraqiste për një shoqëri private.

Continue reading “Mbi ndërtimin privat të rrugëve”